خراسان رضوی با حفظ جایگاه نخست تولید زیره سبز ایران، در سال ۱۴۰۵ نیز پیشتاز کشت این محصول راهبردی است و پیش‌بینی می‌شود بیش از ۱۶ هزار تن زیره سبز از مزارع استان برداشت شود.

زیره سبز یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی و ادویه‌ای ایران به شمار می‌رود که علاوه بر ارزش اقتصادی بالا، به دلیل نیاز آبی کم و سازگاری با اقلیم خشک، نقش مهمی در توسعه کشاورزی پایدار ایفا می‌کند. کارشناسان بخش کشاورزی معتقدند افزایش سطح زیر کشت این محصول می‌تواند ضمن بهینه‌سازی مصرف آب، درآمد کشاورزان را نیز افزایش دهد.

 

در سال‌های اخیر، محدودیت منابع آبی باعث شده سیاست‌گذاران بخش کشاورزی بر توسعه گیاهان کم‌آب‌بر تمرکز بیشتری داشته باشند. زیره سبز به دلیل دوره رشد کوتاه، مقاومت نسبی به خشکی و ارزش افزوده بالا، یکی از بهترین گزینه‌ها برای جایگزینی محصولات پرمصرف آبی محسوب می‌شود.

بخش قابل توجهی از تولید زیره سبز خراسان رضوی در شهرستان‌هایی مانند خواف، خوشاب، کاشمر، تربت‌حیدریه و مشهد انجام می‌شود؛ مناطقی که شرایط اقلیمی مناسبی برای تولید این محصول دارند.

 

زیره سبز ایران به دلیل کیفیت مطلوب، علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، ظرفیت بالایی برای صادرات دارد. کشورهای حوزه خلیج فارس، اروپا و برخی بازارهای آسیایی از مهم‌ترین مقاصد صادراتی این محصول هستند و افزایش تولید می‌تواند ارزآوری بیشتری برای بخش کشاورزی کشور به همراه داشته باشد. 

کارشناسان معتقدند توسعه صنایع فرآوری، بسته‌بندی استاندارد و بهبود کیفیت محصول، نقش مهمی در افزایش سهم ایران از بازار جهانی زیره خواهد داشت.

 

اگرچه زیره سبز گیاهی مقاوم به تنش خشکی است، اما دستیابی به عملکرد بالا مستلزم مدیریت صحیح تغذیه، کنترل علف‌های هرز و بیماری‌ها و رعایت زمان مناسب کاشت و برداشت است. استفاده متعادل از کودهای حاوی فسفر، پتاسیم و ریزمغذی‌ها در کنار مدیریت اصولی مزرعه، می‌تواند کیفیت دانه و عملکرد نهایی محصول را افزایش دهد. همچنین کارشناسان جهاد کشاورزی بر اهمیت تغذیه متعادل و پایش مستمر مزارع برای حفظ کیفیت محصول تأکید دارند.

 

قرار گرفتن خراسان رضوی در رتبه نخست تولید زیره سبز کشور، نشان‌دهنده ظرفیت بالای این استان در توسعه گیاهان دارویی و محصولات کم‌آب‌بر است. با توجه به شرایط اقلیمی ایران، توسعه کشت زیره سبز می‌تواند گامی مؤثر در افزایش بهره‌وری آب، ارتقای درآمد کشاورزان و توسعه صادرات محصولات کشاورزی باشد.