رئیس سازمان حفظ نباتات کشور از حذف ۳۲ قلم سم پرخطر از سبد مصرف سموم کشاورزی طی دو سال اخیر و جایگزینی آن‌ها با ۳۳ قلم سم کم‌خطر و پایه زیستی خبر داد.

بر اساس اعلام سازمان حفظ نباتات کشور، بازنگری در سبد آفت‌کش‌های مورد استفاده در کشور با هدف ارتقای کیفیت نهاده‌های کشاورزی، کاهش مخاطرات ناشی از مصرف سموم پرخطر و حرکت به سمت روش‌های ایمن‌تر در مدیریت آفات در حال اجراست.

بر اساس اعلام سازمان حفظ نباتات، ارتقای کیفیت نهاده‌های کشاورزی و به‌روزرسانی روش‌های مدیریت آفات از اولویت‌های این سازمان است. حذف تدریجی ترکیبات پرخطر و جایگزینی آن‌ها با آفت‌کش‌های کم‌خطرتر و محصولات با پایه زیستی، بخشی از این رویکرد محسوب می‌شود. این تغییر می‌تواند از جنبه‌های مختلف برای بخش کشاورزی اهمیت داشته باشد؛ از جمله کاهش ریسک‌های مرتبط با سلامت انسان و محیط زیست و حرکت به سمت مدیریت پایدارتر آفات.

رئیس سازمان حفظ نباتات کشور همچنین تأکید کرده است که سلامت انسان و حفظ محیط زیست از خطوط قرمز در فرآیند ثبت و تمدید آفت‌کش‌هاست.

 

یکی دیگر از محورهای مهم این برنامه، افزایش نظارت بر کیفیت آفت‌کش‌های موجود در بازار است. بر اساس اعلام سازمان حفظ نباتات، در گام نخست طرح درج نشان استاندارد برای ۳۰ قلم سم پرمصرف در حال اجراست و هدف‌گذاری شده است که طی سه سال، تمامی سموم مصرفی کشور مشمول استاندارد اجباری شوند.

استانداردسازی می‌تواند به شفافیت بیشتر بازار نهاده‌های کشاورزی و اطمینان بیشتر کشاورزان نسبت به کیفیت محصولاتی که خریداری می‌کنند کمک کند.

تغییر ترکیب سبد آفت‌کش‌های کشور تنها به حذف سموم پرخطر محدود نمی‌شود. ورود محصولات کم‌خطر و زیستی به سبد مصرف، بخشی از روند گسترده‌تر حرکت به سمت مدیریت تلفیقی آفات (IPM) و استفاده هدفمندتر از ابزارهای کنترل آفات است. در این رویکرد، استفاده از آفت‌کش‌ها زمانی مؤثرتر خواهد بود که در کنار پایش آفات، پیش‌آگاهی، روش‌های زراعی، کنترل زیستی و انتخاب دقیق زمان مبارزه قرار گیرد.

 

سازمان حفظ نباتات همچنین استفاده از مدل‌های پیش‌آگاهی، داده‌محوری و هوش مصنوعی برای تعیین زمان مناسب سمپاشی را در دستور کار قرار داده است؛ رویکردی که می‌تواند به کاهش مصرف غیرضروری سموم و افزایش کارایی عملیات کنترل آفات کمک کند. 

کاهش سهم سموم پرخطر و افزایش تنوع آفت‌کش‌های کم‌خطر و زیستی می‌تواند در سال‌های آینده بر انتخاب نهاده‌های مورد استفاده کشاورزان نیز تأثیر بگذارد. برای تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان نهاده‌های کشاورزی، آگاهی از تغییرات سبد آفت‌کش‌های کشور اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا ثبت، تمدید، استانداردسازی و حذف ترکیبات مختلف می‌تواند بر برنامه تأمین و عرضه محصولات تأثیرگذار باشد.

از سوی دیگر، برای کشاورزان نیز انتخاب آفت‌کش مجاز، استاندارد و متناسب با آفت یا بیماری هدف اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و مصرف سموم باید بر اساس توصیه‌های فنی و دستورالعمل‌های رسمی انجام شود.